Główne zasadny pierwszej pomocy przedmedycznej

Zdarzyło się szczęście w nieszczęściu – jesteś świadkiem wypadku. Co w tym szczęśliwego? To, że wiesz jak się zachować, jak pomóc i być może uratować komuś życie.

Przekazuję wam swoją usystematyzowaną wiedzę na temat tego, jak zachować się w takiej ekstremalnej sytuacji.

OCEŃ SYTUACJĘ I POMÓŻ

Pamiętaj, że liczy się czas i twój trzeźwy umysł. Miej na uwadze dwie najważniejsze zasady: najpierw ratujemy życie, później zdrowie oraz nie narażamy swojego życia kosztem zdrowia poszkodowanego. Zdarzył się wypadek. Przede wszystkim powinieneś zabezpieczyć siebie oraz miejsce zdarzenia, tak, aby było widoczne oraz nie stwarzało zagrożenia dla innych oraz dla ciebie. Sprawdź przytomność poszkodowanego. Jeżeli jest przytomny, zapytaj, czy wszystko z nim w porządku i czy powinieneś wezwać pogotowie.

Jeżeli poszkodowany jest nieprzytomny, wszystko pozostaje w twoich rękach. Jeśli jest to możliwe, to poproś kogoś o pomoc. Poprzez odchylenie głowy do tyłu udrożnij drogi oddechowe ofiary wypadku oraz sprawdź oddech. Jeżeli występuje, połóż osobę w pozycji bocznej i wezwij pogotowie cały czas monitorując czynności życiowe.

Kiedy nie uda ci się wyczuć oddechu poszkodowanego, nie czujesz go na policzku, a klatka piersiowa się nie porusza, powinieneś przystąpić do sztucznego oddychania. Zadzwoń po pogotowie i zabierz się do pracy. Jeśli posiadasz ustnik lub gazik – użyj go podczas wykonywania wdechów.

Wykonaj 30 uciśnięć klatki piersiowej po czym wykonaj dwa oddechy ratownicze. Powtarzaj 30 uciśnięć i dwa wdechy aż do przyjazdu pogotowia.

UDROŻNIENIE DRÓG ODDECHOWYCH U NIEPRZYTOMNEGO

W wypadku zaniku świadomości, powinieneś odchylić głowę poszkodowanego ku tyłowi, unosząc jednocześnie żuchwę ku górze. Jest do bardzo istotne – u osób nieprzytomnych, leżących na plecach, nawet jeśli występuje oddech, zapadający się język może spowodować całkowite zablokowanie dostępu powietrza do płuc i w efekcie – zatrzymać oddech.

Upewnij się, że w jakie ustnej nie ma niczego, co mogłoby utrudnić oddychanie. Palcem usuń ciała obce, obluzowane fragmenty protez zębowych czy wymiociny , ale w taki sposób, aby nie wepchnąć niczego głębiej do krtani.

CZY WYSTĘPUJE PRAWIDŁOWY ODDECH?

Po udrożnieniu dróg oddechowych, sprawdź czy występują dwa w miarę prawidłowe oddechy w ciągu 10 sekund. Najlepiej wyczujesz to, jeśli pochylisz się nad osobą nieprzytomną i zbliżysz swoje ucho do ust osoby ratowanej. Powinieneś wtedy wyczuć oddech na swoim policzku, usłyszeć go, albo zarejestrować ruchy klatki piersiowej.

Jeżeli po 10 sekundach nadal masz wątpliwości, czy oddech jest prawidłowy, postępuj dalej tak, jakby on wcale nie występował.

PRZYWRACANIE DO ŻYCIA – RESYSCYTACJA KRĄŻENIOWO - ODDECHOWA

Co oznacza brak oddechu? Oznacza on, że doszło do zatrzymania krążenia i od tej chwili każda minuta zwłoki jest niebezpieczna. Tylko 4-5 minut takiego stanu może doprowadzić do nieodwracalnych zmian w mózgu.

Aby pomóc, rozpocznij masaż serca połączony ze sztucznym oddychaniem. Prawidłowa proporcja, to 30 uciśnięć mostka na dwa oddechy w tempie 100uciśnięć na minutę. Ratowany powinien leżeć na twardym podłożu na plecach. Warto rozsunąć ubranie, bo reanimacja poprzez warstwy odzieży może być nieskuteczna.

Uklęknij i połóż nasadę jednej ręki na środku mostka. Druga dłoń natomiast przyłóż na wierzch pierwszej. Palce obu rąk powinny być uniesione do góry lub splecione tak, aby nie dotykały klatki piersiowej (Uciskanie żeber palcami grozi ich połamaniem!). Silnie uciskaj mostek, nie odrywając rąk i wykonując możliwie płynne ruchy. Wykorzystuj ciężar swojego ciała, a nie siłę mięśni – cały czas miej ręce wyprostowane w łokciach.

Po 30 uciśnięciach mostka wykonaj dwa głębokie oddechy metodą usta –usta lub usta-nos. Aby to zrobić, klęknij przy poszkodowanym i odchyl jego głowę do tyłu, rozchyl dłonią jego usta , natomiast swoimi – szczelnie obejmij jego wargi. Drugą ręką zatkaj mu nos, weź normalny wdech i wdmuchuj powietrze przez około 1 sekundę. Zwróć uwagę, czy klatka piersiowa się unosi. Unikaj wdechów głębokich i za szybkich.

Odsuń usta, odwróć głowę ofiary na bok. Jeśli zrobisz to w sposób prawidłowy, zobaczysz opadanie klatki piersiowej, a na policzku poczujesz, jak powietrze wydostaje się z jej ust. Powtórz wdech i ponownie przejdź do uciskania mostka.

Jeśli nie chcesz lub nie możesz wykonać sztucznego oddychania, wykonuj chociaż sam masaż serca.

KRWOTOK Z NOSA

Jeżeli pacjent jest przytomny, nakaż mu usiąść z głową pochyloną do przodu. Na nasadzie nosa i na karku połóż lód lub zimny, mokry ręcznik. Niech krew swobodnie spływa, a poszkodowany niech stara się ją wypluwać. Niech nie zaciska również płatków nosa! Połykanie krwi może doprowadzić do wymiotów.

OMDLENIE

Upewnij się, że poszkodowany oddycha, połóż go na plecach i zapewnij dopływ powietrza (otwórz okno, jeśli znajdujesz się w pomieszczeniu). Rozgoń gapiów, rozepnij ubranie, które może uciskać klatkę piersiową oraz wykonaj pozycję czterokończynową – unieś jego ręce i nogi do góry. Jeżeli omdlenie trwa dłużej niż dwie minuty, ułóż poszkodowanego w pozycji bocznej i wezwij karetkę.

ZŁAMANIA

Jeśli kość przebiła skórę i rana krwawi, przede wszystkim zatamuj krwawienie. Nie nastawiaj kości ani nie oczyszczaj rany. Załóż jałowy opatrunek i wezwij pogotowie. Jeśli ofiara ma uszkodzony kręgosłup, szyję lub miednicę, nie przesuwaj jej, jeżeli nie ma bezpośredniego zagrożenia życia, np. jeśli poszkodowany nie znajduje się w samochodzie, który grozi wybuchem. Przy urazach stawów należy unieruchomić wszystkie kości tworzące staw. ZRANIENIA Nie oczyszczaj rany ani nie usuwaj ciał obcych, które w niej tkwią. Przykryj ją ewentualnie materiałem opatrunkowym i pozostaw w stanie jakim ją zastałeś.

ZADŁAWIENIA

Zachęć poszkodowanego do kaszlu uderzając go między łopatki. Możesz zastosować też manewr Heimlicha: stań za poszkodowanym, obejmij go na wysokości brzucha, nasadę złączonych dłoni połóż między pępkiem, a żebrami. Ściskając do siebie i lekko w górę postaraj się energicznym ruchem wypchnąć powietrze z płuc poszkodowanego. Wykonaj 5 serii uścisków po 5 razy. Nie stosuj tego manewru i małych dzieci i kobiet w ciąży.

OPARZENIA

Oparzenia jak najszybciej należy schłodzić (najlepiej bieżącą, zimną wodą). Nie wolno stosować żadnych maści ani tłuszczów! Pęcherze można przykryć delikatnie sterylnym opatrunkiem. Nie przebijaj ich ani nie wyciskaj!

CO POWINNAZAWIERAĆ APTECZKA?

W apteczce, którą każdy uczestnik ruchu drogowego powinien wozić ze sobą, znajdziemy podstawowy zestaw opatrunkowy. Trzy sztuki gazy opatrunkowej, dwa bandaże lub opaski uciskowe, plastry, dwie chusty trójkątne, maseczka z ustnikiem do sztucznego oddychania, dwie pary rękawiczek jednorazowych, folia termoizolacyjna oraz nożyczki o zaokrąglonych końcówkach. Sprawdź, czy twoja apteczka jest kompletna, od tego może zależeć czyjeś zdrowie lub życie.

GDZIE ZADZWONIĆ W RAZIE WYPADKU

Numery służb ratowniczych znamy na pamięć, jednak jest ona zawodna w sytuacjach stresowych. Dwa numery, których wybranie powinno być odruchem bezwarunkowym po zauważeniu wypadku, to 112 oraz 999.122 łączy nas z najbliższą jednostką Straży Pożarnej lub Policji. Połączenie jest bezpłatne i można je wykonać z dowolnego telefonu komórkowego, nawet jeśli ten nie posiada karty SIM. 999 to oczywiście numer na pogotowie ratunkowe.

Meldunek o wypadku powinien zawierać podstawowe dane: gdzie wydarzył się wypadek, ilu jest poszkodowanych, co się stało, w jakim stanie znajdują się poszkodowani, jakiej pomocy udzieliliśmy oraz powinniśmy podać swoje personalne dane w tym najważniejsze –numer telefonu z którego dzwonimy. W razie wątpliwości, co do miejsca wypadku, kierowca karetki będzie mógł do nas zadzwonić. Pamiętaj również aby nigdy nie odkładać słuchawki jako pierwszy!